Łódzki Przedkongresowy
Sejmik
Krajoznawczy

Łódź - 14 września 2019

Hasło: Łódzkie - tożsamość, wspólnota, region

Miejsce: Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, 90-139 Łódź, ul. Narutowicza 88

Organizatorzy:
      Oddział Łódzki PTTK im. Jana Czeraszkiewicza
      Oddział Zgierski PTTK


Partner:
      Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych

Kontakt: poczta@sejmiklodzki.pttk.pl


Program:

10.45-12.00 I sesja referatowa


Sto lat istnienia woj. łódzkiego. Geneza, rozwój przestrzenny i podziały wewnętrzne

prof. Marek Sobczyński, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych

Wojna 1914 roku w obiektywie łódzkiego amatora Michała Daszewskiego

Ryszard Bonisławski, Towarzystwo Przyjaciół Łodzi

Łódź i województwo – wczoraj i dziś w dokumentacji fotograficznej

Andrzej Danowski, Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK im. Waldemara Dońca w Łodzi

Istota i konteksty krajoznawstwa 2.0

dr Andrzej Stasiak, Jolanta Śledzińska, prof. dr hab. Bogdan Włodarczyk, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Katedra Geografii Miast i Turyzmu


12.00-12.20 – Przerwa kawowa


12.20-13.30 – II sesja referatowa


Wkład Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w powstanie i rozwój muzealnictwa na obszarze województwie łódzkiego

Robert Starzyński, Muzeum Miasta Zgierza, kustosz, dyrektor Muzeum, Oddział Zgierski PTTK, z-ca Przewodniczącego Komisji opieki nad Zabytkami ZG PTTK

Aniela Chmielińska, pierwsza kobieta, która została Członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego

Zdzisław Kryściak, Oddział PTTK Łowicz

Patroni oddziałów PTK-PTTK województwa łódzkiego

Cezary Król, Oddział PTTK Żarnów

Budowa tożsamości regionalnej na przykładzie czasopisma RPK PTTK w Łodzi „Wędrownik”

Izabela Rucińska, Czasopismo „Wędrownik”, Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK im. Waldemara Dońca w Łodzi


13.30-13.50 – Przerwa kawowa


13.50-15.00 – III sesja referatowa


Zamki jako atrakcja krajoznawcza województwa łódzkiego

Anna Krystecka, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych

Walory krajoznawcze łódzkich parków krajobrazowych

Piotr Miazek, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych

Stosunek krajoznawcy do ludności miejscowej na trasach wycieczkowych

Zygmunt Kamiński, Koło Przewodników im. R. Rembielińskiego przy Oddziale Łódzkim PTTK w Łodzi

Ekslibrisy krajoznawcze o tematyce łódzkiej

Mirosław Zbigniew Wojalski - krajoznawca


Podsumowanie, zakończenie


15.00-15.30 – Obiad



Wydarzenia towarzyszące sejmikowi:

1919-2019.Sto lat województwa łódzkiego w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego

wystawa, prezentacja w miejscu sejmiku

110. lat krajoznawstwa Oddziału Łódzkiego – od PTT, PTK do PTTK

wystawa, prezentacja w miejscu sejmiku

VIII Rajd Czterech Kultur

szczegóły PTTK Oddział Łódzki


Patronat Honorowy nad wydarzeniem przyjęli:

  • Ryszard Bonisławski - Senator RP
  • Hanna Zdanowska - Prezydent Miasta Łodzi
  • Przemysław Staniszewski - Prezydent Miasta Zgierza
  • Marcin Gołaszewski - Przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi
  • prof. dr hab. Antoni Różalski - JM Rektor Uniwersytetu Łódzkiego
  • dr hab. Bogdan Włodarczyk, prof. nadzw. UŁ - Dziekan Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego
  • Ksiądz Arcybiskup Grzegorz Ryś - Metropolita Łódzki
  • prof. dr hab. Janusz Zdebski - Przewodniczący Komitetu Naukowego VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego Łódź 2020
  • Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Łódzkiego

Sejmik przedkongresowy „Łódzkie - tożsamość, wspólnota, region” - podsumowanie

W 2020 roku mija 91 lat od obrad pierwszego Ogólnopolskiego Kongresu Krajoznawczego, który odbył się w lipcu 1929 roku w Poznaniu. Śledząc karty historii Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego wiemy, że kolejne Kongresy odbywały się od 1970 roku co dziesięć lat i były najważniejszym wydarzeniem krajoznawczym każdego dziesięciolecia. Decyzja o miejscu obrad VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego zapadła na posiedzeniu Zarządu Głównego PTTK, które odbyło się w dniu 23 czerwca 2018 roku w siedzibie Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK im. Waldemara Dońca, w Łodzi. Podjęto wtedy decyzję, że Organizatorami VII Kongresu będzie Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze oraz Uniwersytet Łódzki. Odbędzie się on w Łodzi, w dniach 17-20 września 2020 roku pod hasłem „Krajoznawstwo wobec tradycji i wyzwań współczesności”. Komitet Naukowy pod przewodnictwem prof. dr hab. Janusza Zdebskiego zaproponował, aby dyskusja w ramach obrad VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego toczyła się w czterech blokach tematycznych:

  1. Krajoznawstwo wobec przestrzeni.
  2. Krajoznawstwo dzisiaj – nowe czasy, nowe formy, nowe pokolenia. Mój długoletni związek z PTTK.
  3. Z przeszłości w przyszłość – krajoznawstwo wobec współczesnych odniesień kultury
  4. Krajoznawstwo wobec nauki i nauczania.

Jednym z elementów przygotowań Towarzystwa do zaplanowanego na wrzesień 2020 roku Kongresu są przez środowiska PTTK sejmiki regionalne, a ich tematyka nawiązuje do hasła przewodniego zbliżającego się wydarzenia. Przedstawiciele oddziałów województwa łódzkiego, którzy dziesięć lat wcześnie zorganizowali sejmik przedkongresowy postanowili i tym razem zmierzyć się z organizacją tego wydarzenia, a byli to - Prezes oddziału PTTK w Zgierzu Michał Grzelązka, prezes Łódzkiego Oddziału PTTK im. Jana Czeraszkiewicza w Łodzi Ryszard Mamenas, Jolanta Śledzińska (były Prezes Wojewódzkiego Porozumienia Oddziałów PTTK Województwa Łódzkiego).

Pierwsze spotkanie przedstawicieli oddziałów PTTK z województwa łódzkiego w sprawie sejmiku odbyło się 12 października 2018 roku, na którym ustalono termin, miejsce i hasło sejmiku, a także ustalono do kogo występować będą organizatorzy o patronat honorowy nad tym wydarzeniem, z jakich źródeł zostaną pozyskane środki na jego organizację, kto przygotuje logo wydarzenia, stronę internetową, a także kto będzie odpowiadał za pozyskanie prelegentów. Wtedy to zapadła decyzja, że Łódzki Sejmik Przedkongresowy odbędzie się w dniu 14 września 2019 roku, pod hasłem „Łódzkie - tożsamość, wspólnota, region”, miejscem obrad będzie Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego, Aula im. prof. Stanisława Liszewskiego – nestora  wychowawcy wielu krajoznawców i turystów regionu. Do grona współorganizatorów sejmiku zaproszono prof.  hab. Bogdana Włodarczyka – gospodarza obiektu i dr Andrzeja Stasiaka. Ich wsparcie merytoryczne było niezwykle cenne.

Patronat Honorowy nad wydarzeniem objęli:

  • Ryszard Bonisławski – Senator RP
  • Hanna Zdanowski – Prezydent Miasta Łodzi
  • Przemysław Staniszewski – Prezydent Miasta Zgierza
  • Marcin Gołaszewski – Przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi
  • prof. dr hab. Antoni Różalski – JM Rektor Uniwersytetu Łódzkiego
  • dr hab. Bogdan Włodarczyk- prof. nadz. UŁ – Dziekan Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego
  • prof. dr hab. Janusz Zdebski – Przewodniczący Komitetu Naukowego VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego, Łódź 2020
  • Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Łódzkiego

Łódzki Przedkongresowy Sejmik Krajoznawczy, był świętem krajoznawców z całego województwa łódzkiego. Wydarzenie to wpisało się w 100. lecie powstania województwa łódzkiego oraz 110. lat zorganizowanego ruchu krajoznawczego w Łodzi.

Celem łódzkiego sejmiku była prezentacja dorobku regionalnych krajoznawców i dyskusja na temat roli krajoznawstwa w budowaniu tożsamości regionalnej. W spotkaniu wzięło udział prawie sto osób: działaczy PTTK (nie tylko z terenu województwa Łódzkiego, ale również z Kruszwicy, Ojcowa, Krakowa, Warszawy, Płocka) oraz naukowców i specjalistów z zakresu krajoznawstwa przede wszystkich z Uniwersytetu Łódzkiego. Wygłoszono 12 referatów w trzech sesjach referatowych, które podsumował prof. Janusz Zdebski w refleksjach po sejmiku przedkongresowym w Łodzi.

Pierwsza sesja referatowa przedstawiała referaty:

  1. Sto lat istnienia woj. łódzkiego. Geneza, rozwój przestrzenny i podziały wewnętrzne - prof. Marka Sobczyńskiego, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych.
  2. Wojna 1914 roku w obiektywie łódzkiego amatora Michała Daszewskiego - Ryszard Bonisławski, Towarzystwo Przyjaciół Łodzi
  3. Łódź i województwo – wczoraj i dziś w dokumentacji fotograficznej - Andrzej Danowski, Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK im. Waldemara Dońca  Łodzi
  4. Istota i konteksty krajoznawstwa 2.0 - dr Andrzej Stasiak, Jolanta Śledzińska, prof dr hab Bogdan Włodarczyk, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Katedra Geografii Miast i Turyzmu

„Przedstawione referaty obejmowały szeroki, różnorodny wachlarz zagadnień, wśród których istotne miejsca zajmowała tematyka historyczna. Dzieje powstania i rozwoju województwa łódzkiego liczącego 100 lat obszernie scharakteryzował Profesor Marek Sobczyński. Cenny materiał fotograficzny Michała Daszewskiego ukazujący skutki wydarzeń wojennych z 1914 na terenie Łodzi przedstawił i skomentował Senator RP Ryszard Bonisławski. Dopełnieniem tego wystąpienia był referat Andrzeja Danowskiego z Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK „Łódź i województwo – wczoraj i dziś w dokumentacji fotograficznej”. Licznie zebrani uczestnicy Sejmiku mogli prześledzić na prezentowanych fotografiach jak zmieniał się łódzki krajobraz w ciągu minionych lat. Referat doktora Andrzeja Stasiaka, Jolanty Śledzińskiej oraz profesora Bogdana Włodarczyka „Istota i konteksty krajoznawstwa 2.0” zamykający pierwszą sesję stanowił niezwykle ważny głos w dyskusji toczonej w kręgach krajoznawców. Nie ulega wątpliwości, iż w świecie globalnych mediów  nowoczesnych technologii, zmienia się tradycyjne spojrzenie na miejsce i rolę krajoznawstwa.” Janusz Zdebski, 2019 „Refleksje po sejmiku przedkongresowym w Łodzi”

Druga sesja referatowa związana z działalnością Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Wygłoszono cztery referaty:

  1. Wkład Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w powstanie i rozwój muzealnictwa na obszarze województwie łódzkiego - Robert Starzyński - Muzeum Miasta Zgierza, Oddział Zgierski PTTK; Komisja Opieki nad Zabytkami ZG PTTK
  2. Aniela Chmielińska, pierwsza kobieta, która została Członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego – Zdzisław Kryściak - Oddział PTTK Łowicz
  3. Patroni oddziałów PTK-PTTK województwa łódzkiego – Cezary Król, Oddział PTTK Żarnów
  4. Budowa tożsamości regionalnej na przykładzie czasopisma RPK PTTK w Łodzi „Wędrownik” – Izabela Rucińska, Czasopismo „Wędrownik” Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK im. Waldemara Dońca w Łodzi

„Referaty sesji drugiej ukazywały funkcjonowanie i dorobek Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego oraz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego na Ziemi Łódzkiej. Robert Starzyński z Oddziału Zgierskiego PTTK przedstawił „Wkład Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w powstanie i rozwój muzealnictwa na obszarze województwa łódzkiego. Sylwetkę Anieli Chmielińskiej – pierwszej kobiety, która została Członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, społeczniczki, etnografa, inicjatorki powstania Muzeum Etnograficznego w Łowiczu, scharakteryzował Zdzisław Kryściak z Oddziału PTTK w Łowiczu. Cezary Król z Oddziału PTTK w Żarnowie, przypomniał patronów oddziałów PTK- PTTK województwa łódzkiego. To dzięki ich pasji i zaangażowaniu, rozwijała się i przynosiła bogate owoce działalność środowisk, w których działali. Bogactwem Towarzystwa są jego działacze, którzy swoim entuzjazmem potrafią zachęcić do działalności innych. Rolę wydawanego przez środowisko łódzkie Kwartalnika Krajoznawczego „Wędrownik” w kształtowanie tożsamości regionalnej przedstawiła Izabela Rucińska z Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK. Warto dodać, iż „Wędrownik” istnieje od 1956 roku i stanowi dla miłośników regionu łódzkiego prawdziwą skarbnicę informacji.” Janusz Zdebski, 2019 Refleksje po sejmiku przedkongresowym w Łodzi”

Trzecia i ostatnia sesja referatowa:

  1. Zamki jako atrakcja krajoznawcza województwa łódzkiego - Anna Krystecka, Uniwersytet Łódzki, Instytut Geografii Miast i Turyzmu
  2. Walory krajoznawcze łódzkich parków krajobrazowych – Piotr Miazek Uniwersytet Łódzki, Instytut Geografii Miast i Turyzmu
  3. Stosunek krajoznawcy do ludności miejscowej na trasach wycieczkowych – Zygmunt Kamiński, Koło Przewodników im. R. Rembielińskiego w Łodzi, przy Oddziale Łódzkim PTTK w Łodzi
  4. Ekslibrisy krajoznawcze o tematyce łódzkiej – Mirosław Zbigniew Wojalski – krajoznawca

„Referaty ostatniej, trzeciej sesji ukazywały walory historyczne i przyrodnicze województwa łódzkiego. Anna Krystecka, doktorantka Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego w swym referacie „Zamki jako atrakcja krajoznawcza województwa łódzkiego”, omówiła możliwości ich spopularyzowania w świadomości społecznej. Natomiast niedoceniane w skali kraju „Walory krajoznawcze łódzkich parków krajobrazowych” przedstawił Piotr Miazek z Wydziału Nauk Geograficznych UŁ. Zygmunt Kamiński z Koła Przewodników przy Oddziale Łódzkim PTTK omówił w swym wystąpieniu relację zachodzącą pomiędzy krajoznawcą a mieszkańcami odwiedzanego regionu. Duże ożywienie wywołał referat Mirosława Zbigniewa Wojalskiego „Ekslibrisy krajoznawcze o tematyce łódzkiej”, gdyż wykładowca zachęcał słuchaczy do rozpoznawania obiektów przedstawionych na ekslibrisach. Trzeba przyznać, iż słuchacze ten egzamin zdali na celująco.” Janusz Zdebski, 2019 Refleksje po sejmiku przedkongresowym w Łodzi”

Uczestnicy sejmiku mieli okazję obejrzeć dwie wystawy, które zostały zaprezentowane w gościnnych progach Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego:

  1. 1919-2019. Sto lat województwa łódzkiego w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego
  2. 110. lat krajoznawstwa Oddziału Łódzkiego – od PTT, PTK do PTTK

Kolejną imprezą towarzyszącą sejmikowi i wpisaną w program tego wydarzenia był rajd pieszy „Czterech Kultur”, który odbył się 14 września 2019 roku w Łodzi, wzięło w nim udział 180 osób, a trasy uwzględniały wizytę na uczelni, obejrzenie wystaw. Jego organizatorem był Łódzki Oddział PTTK.

Każdy z uczestników sejmiku otrzymał publikację „Łódzkie – tożsamość, wspólnota, region”, w której znalazły się wybrane referaty, pamiątkowy okolicznościowy znaczek, nie zabrakło poczęstunku. To wszystko było możliwe dzięki dotacji pozyskanej z Województwa Łódzkiego na to wydarzenie.

Miłym akcentem dla organizatorów i aktywu łódzkiego były słowa napisane przez prof. Janusza Zdebskiego Przewodniczącego Komitetu Naukowego VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego, Łódź 2020 „Czuję się w obowiązku jako słuchacz złożyć serdeczne gratulacje środowisku łódzkiemu PTTK za sprawne przeprowadzenie i przygotowanie stojącego na wysokim poziomie merytorycznym Sejmiku Przedkongresowego. Szacunek budzi widoczne zaangażowanie emocjonalne organizatorów i referentów w sprawy dotyczące swojego województwa. Dlatego też z&bsp;optymizmem oczekuję na VII Kongres Krajoznawstwa Polskiego, który za rok odbędzie się w gościnnych obiektach Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego.” Janusz Zdebski, 2019 Refleksje po sejmiku przedkongresowym w Łodzi”

To wszystko, przedstawione w wielkim skrócie, nie oddaje całości prac oraz zaangażowania wielu osób, nie pokazuje wielkości środków jakie należało zdobyć, nie wymienia wszystkich instytucji, które udzieliły wsparcia. Faktem jest, że bez znaczącego wsparcia Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego, który nieodpłatnie użyczył gościny oraz wsparcia finansowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego Sejmik Przedkongresowy „Łódzkie - tożsamość, wspólnota, region” to wydarzenie nie mogłoby być zrealizowane.

W imieniu Komitetu Organizacyjnego: Michał Grzelązka, Ryszard Mamenas i Jolanta Śledzińska.


Publikacja pokongresowa

publikacja książkowa Łódzkie - tożsamość, wspólnota, region

Wersje elektroniczne do pobrania: